İtalya’nın Şöhretlerini Ziyaret

“Sevin, Floransa, görmek seni ne hoş denizlerin ve yerin üstünde, çırp kanatlarını, bilinir ismin herkesçe cehennemde!”

— Dante Alighieri, Divina Commedia

700 yıllık bir çağrıdan sonra sevinme sırası bizde: Floransa’dayız ve insanlığın asırlar sonra hatırlamaya ve ruhunu beslemeye devam ettiği dev isimler karşımızda. Santa Croce Bazilikası’ndayız!

Santa Croce -veya Mukaddes Haç– Bazilikası, gri bir göğün altında, göğün griliğine aldırmayan beyaz rengiyle gözlerimizi kamaştırıyor. Dünyadaki en büyük Fransisken kilisesine doğru ilerliyoruz kocaman bir meydanda. İtalya’yı İtalya yapmış bu güzel şehrin kaldırımlarında bata çıka ilerlerken, koca meydanın boşluğu bizi afallatıyor. Sonradan öğreneceğiz ki önümüzdeki heybetli anıt meğer evvelden, 1968’e dek, adımladığımız meydanın tam ortasından ufukları süzmekteymiş.

IMG_2005

“İtalyan edebiyatının babası” Dante Alighieri’nin heykeli, Enrico Pazzi tarafından yapılmış ve meydana 14 Mayıs 1868’de, üstâdın 600. doğum yıldönümü anısına, Kral II. Viktor Emanüel’in teşrif ettiği bir törenle yerleştirilmiş.

Şairin sol köşesinde durduğu mabet, çatısı üç adet tobleronla süslenmiş krema kaplı bir düğün pastasını andırıyor… İtalya’dayız, dedim ya; insan acıkmadan, yemek düşünmeden edemiyor! Bazilikaya girdiğimizdeyse dünyevî her ne varsa geride kalıyor: İnşaatı 100 yıla yakın bir süreye yayılan (1294-1385), Rönesans’ın büyük isimleri Giotto, Brunelleschi, Donatello ve Vasari’nin 15 ve 16. yüzyıllardaki eklemeleriyle daha da genişleyen ve nihayet 19. yüzyılda yeni şapel ve anıtlarla donatılan bazilika, daha 1443 senesinde Papa IV. Öjen tarafından kutsanmış. Engizisyona da ev sahipliği yapmış olan bu kültür mirası, bugün daha çok, “İtalya’nın Şöhretleri Tapınağı” ismiyle anılıyor  (“Il Tempio della Italie Glorie“). 1966 Arno Nehri’nin taşmasıyla birlikte su altında kalsa da Santa Croce, cefâkâr Toskana halkının katkılarıyla bir turist mabedi olarak hizmet vermeye devam ediyor.

Biz de iyiden iyiye kendimizi kaptırdığımız bu ruhânî yolculuğa devam ediyoruz. Rehberimiz Dante. Üstâdın Virjil’den, kendi seyahatleri sırasında yeterince şey kaptığını düşünüp ardına koyuluyoruz.

“Baba, kim ola ki bu İtalya’nın şöhretleri?”

“Solundaki şu lahdi görüyor musun? Bir zafer takı üzerine rölyefi nakşedilmiş şu müziğin efendisini? İşte bu, Rossini‘dir.”

IMG_1947

Kendinden başkasına müsamahası olmayan Beethoven’ın -ki aslında kendine bile ne kadar hoşgörülü olduğu tartışılır- saygı ve hayranlık duyduğu belki de tek çağdaşı, operanın en büyük ismi Rossini 1868’de Paris’te vefat eder. Il barbiere di Siviglia , La Cenerentola, Guillaume Telle, La gazza ladra… Kabri 1887 yılında, heykeltıraş Giuseppe Cassioli tarafından tamamlanır.

Kırmızı cüppesi önümüzde uçuşuyor:

“Üstâdım yavaşlayalım, şurda bir fotoğraf almalıyım… Şu devâsâ anıtta yazan nedir?”

Böyle büyük bir adama, nice övgü düzsek yetersiz kalır.”

“Yoksa bu…”

Machiavelli.”

IMG_1952

Floransa Cumhuriyeti’nin 14 yıl (1498-1512) sekreterliğini yapmış, siyaset ilmine asırlarca yön vermiş büyük isim. Medici’lerle, Borgia’larla, Fransız ordusuyla, barbarlarla boğuşmuş; Rönesans’ın en ünlü maceracılarından. Kabri üstündeki anıt Vincenzo Spazzi’nin eseri, 1787’de dikilmiş. Kaidenin üstündeki kadın, Diplomasi‘yi simgeliyor.

“Bu perdeler de nedir? Bu insanlar hangi tâlihsiz şöhretin endâmını örtüyor?!”

“İtalya’nın en büyük sanatkârıdır, mimârıdır, ressamıdır. Michelangelo Buonarotti.”

IMG_1970

“Ne yani? Bir fotoğraf bile çekilemeyecek miyim? Huzurunda durup hürmet gösteremeyecek miyim?”

“Ekim 2018’e kadar maalesef, hayır,” diye bir ses geliyor geriden. Restoratörlerden biri, genç bir kadın yaklaşıyor. Üzülmekle beraber, kabrin çevresinde yazanları okumaya gayret ediyoruz. Papa IV. Pi’nin Roma’da ölen dev ismi, yine bu şehre defnetme arzusuna Floransalı hemşehrileri karşı çıkmış; yeğeninin de araya girmesiyle İsa Mesih’in halefi daha fazla diretmemiş.  Buonarotti ailesinden 60 kadar ismin yattığı bu küçük şapel ve büyük ustaya ithaf edilen anıt, Michelangelo‘nun hayranlarından Vasari’nin elinden çıkmış. Ustanın büstü çevresinde üç sanat dalı gözyaşı döküyor, yas tutuyor: Mimârî, Heykeltıraşlık, Resim.

800px-Michelangelo's_grave4

Bu hariç, yazıdaki tüm fotoğraflar tarafımızca çekilmiştir (Kaynak).

“Şu ilerdeki alacalı mermerler, hangi görkemli ismin sahibini derinlerinde gizliyor?”

“Tarihin en büyük devrimcisi. Ben bile böyle şâirâne konuşamadım: ‘Eppur si muove…'”

IMG_1990

Ulu Galileo Galilei‘nin huzurundayız. Toskana Grandükü II. Ferdinand’ın arzusuna karşı çıkan Papa VIII. Urban, Galileo‘nun buraya defnedilmesine izin vermez. Ama modern bilimin kurucusunun naaşı bile Katolik Kilisesi’ni yener ve ölümünden 95. yıl sonra (1737) tekrar Santa Croce‘ye getirilir.

Tüm bu kabir ziyaretlerinde yaşadığım heyecanı rehberimizle paylaşmaya imkan bulamıyoruz… Vakur, eski dostları tekrar-be-tekrar ziyaret etmekle kadim bir vazifeyi ifa ettiğinin farkında. Bu büyük isimlerin yanı sıra; daha nice müzisyen, heykeltıraş, şair, Risorgimento kahramanı, biliminsanı yan yana huzur içinde uyumakta.

Bir ulus için, bu büyük isimlerden daha yüce ne gibi bir servet olabilir, diye düşünüyoruz. Olimpos Dağı’nda tanrılarla birlikteyiz; aşağıya, sıradan insanların arasına karışmak istemiyoruz. Serin bir meltem, içeri giren diğer turistlerin açık bıraktığı kapıdan gelip tenimize değiyor. Ürperiyoruz. Sağımıza döndüğümüzde, rehberimizi göremiyoruz.

Birden, beş metre ötede kaybolan gölgesini fark ediyoruz. Koşuyoruz. Bir başka lahit. Başka bir lahit. Şiir, dizleri üstüne çökmüş, ağlıyor. Lahdin üstündeki mısraya takılıyor gözümüz, İlâhî Komedya yine karşımızda:

Onurlandırın, o en yüce şairi!”

IMG_1954

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

w

Connecting to %s