Ocak 2018 – Yeni Kitaplar

Annemi çıldırtacak bir diziye başlıyorum; kütüphaneme katılan yeni üyeleri, her ay başında değme bir vlogger edâsıyla burda paylaşacağım. Keyifli okumalar diler ve aramızda bir fikir alışverişinin doğmasını temenni ederim.

  • La décennie qui ébranla le Moyen-Orient 1914-1923, Nadine Picaudou, Flammarion, Paris, 2017. 272 s.

1992’de ilk defa yayımlanan kitap, Flammarion’un Champs histoire dizisinde tekrar hayat bulmuş. Göz kamaştıran sarı bir fon üstüne Mustafa Kemal Paşa’nın son derece karizmatik bir portresi ve arkasında Dersaadet.

9782081415638-2“Alanındaki” ilklerden olan eser; özellikle IŞİD’in ortaya çıkışıyla beraber, Birinci Dünya Savaşı’nın sonunda Osmanlı İmparatorluğu’nun çöküşü ile bugünkü “talihsiz serüvenler dizisi”ni birbirine bağlayan bir çalışma. İran’ın, Afganistan’ın ve Türkiye’nin bağımsızlık mücadelelerini, Arap dünyasında kurulan mandalar ve bunların ilerdeki on yıllara etkisini, INALCO ve Sorbonne’da hoca olan Picaudou, bütünsel bir şekilde inceliyor.

 

  • Rubâi’yât, Djlalâl-od-din Rûmî, Albin Michel, Paris, Şubat 2017, 227 s.

Evet, bildiğimiz, bizim Mevlânâ’mızın Rubâiyât‘ının tamamı olmasa bile, doyurucu bir tercümesi. Çevirmenler Eva de Vitray-Meyerovitch ve Djamchid Mortazavi. Hasan Âli Yücel’in İş Bankası’ndan çıkan derlemesini düşünüyorum. Türkçe ve Farsça arasındaki binlerce yılda oluşmuş yakınlık, elbette, Fransızcada aynı tadı, hissiyatı vermiyor. Yine de bu tercüme, diğer pek çok Farsçadan çeviri “denemesi”nin yanında oldukça başarılı. İşin ilginci, kitapçılarda ve yayınevinin “spirituel” dizisinde, yoga ve tantra kitaplarının yanıbaşında okura sunulması Rubâiyât‘ın. Mevlânâ, sadece bizde değil, Rum’da da bir “life coach” hâlini almış çoktan…

  • Les Quatrains, Omar Khayyam, Editions Allia, Paris, 2016, 90 s.

Yukarda Mevlânâ’nın Rubâiyât‘ında “Farsça çeviri” üzerine bir kelam ettim. Önemli bir nokta bu; kitap alırken çevirmenleri kadar, bunların hangi dilden çevrildiklerine de dikkat etmek şart. Meselâ bu Hayyam Rubâileri İngilizceden tercüme edilmiş! 100 yıl önce Fitzgerald furyasıyla başlayan bir şarlatanlık. “İngilizceden çeviren” Charles Grolleau; kitaba 158 rubâi eklemeyi uygun görmüş. Cep boyutu ve kağıt kalitesiyle okuyucuyu cezbettiği kadar; arka kapakta, siyah fon üzerine yazılmış “Farz et ki var olmamışsın ve hürsün.” gibi Hayyam’dansa, Sartre ve taifesine yakın bir alıntı da Fransızlara göz kırpıyor. Normalde tükürülmesi gereken, Hayyam’a hakaret minvalindeki bu kitabı neden aldım? Elbette, Hayyam Rubâiyât‘ı koleksiyonum için…

  • Quartine (Robâ’iyyât), Omar Khayyâm, Giulio Einaudi Editore, Torino, 2016, 99 s.

Hayyam’dan devam edelim. Floransa’da rastlayıp cebimden çıkan euro’lara acımadığım bir eser. 1956’daki ilk baskısı, Alessandro Bausani tarafından çevrilerek hazırlanmış. Öyle bir giriş bölümü var ki eserde! İtalyancayı tamamıyla anlayamasam da çevirmen, Hayyam’ın kısa biyografisinden sonra İran şiir geleneğinden bahsedip okuyucuya aruz vezinlerini öğretiyor! Türkiye’de, maalesef, onlarca başarılı veya başarısız Hayyam baskısında, bu derece yetkin ve öğretici bir önsöz ya da giriş yazısı bulmak mümkün değil.

  • Tutte Le Opere, Dante, Sansoni Editore, Floransa, Kasım 1965, 940 s.

Tüm İtalya’yı gezerken tek aradığım kitap Divina Commedia idi; şansıma Floransa’daki son günümde, küçük bir sahafta, Dante’nin Bütün Eserleri denk geldi! Daha güzel bir şey hayal edemezdim: Yeni Hayat‘tan başlayarak, tüm şiirlerini, politik hicivlerini, medhiyelerini ve nihayet İlahî Komedya‘yı içeren eser kırmızı karton kapağa ve büyük şairin yaldızlı ismine sahip.

  • Qu’est-ce qu’une nation?, Renan, Editions Mille et une nuits, Clamecy, Kasım 2009, 48 s.

Cumhurbaşkanımızın iki gün önceki Fransız ve Alman menşeli milliyetçilik teorilerine karşı çıkışı, Türk siyasî hayatında alışılmadık bir şey değil. Ernest Renan’ın 1882’de Sorbonne’da verdiği bir dizi konferansın 1887’de derlenerek yayımlanmasıyla beraber Namık Kemal başta olmak üzere pek çok Türk münevverini yeni bir milliyetçilik ve millet kavramı etrafında düşünmeye sevk etmiş. “Bir ulus, bir manevi ruhtur,” diyor Renan ve bu ruhu ancak iki şeyin, geçmiş ve şimdinin meydana getirdiğini söylüyor. Almanların ırksal bazlı milliyetçilik anlayışına cevap niteliğindeki eser, Türk aydınları arasında uzun bir süre başucu kitabı olmuş.

  • Bonaparte en Egypte, Jacques Bainville, Flammarion, Paris, 1936, 126 s.

Tarihimizdeki en ilginç dönemlerden biri de Napoléon Bonaparte’ın Mısır Seferi; Osmanlıların Bonaparte Mısır’a ayak basana dek olaydan bîhaber olduğu, Bonaparte’ın müslüman olduğu (ihtida ettiği) dedikodularını kıtaya yaydığı ve Sultan Bonapart titri ile dört bir yanda fink attığı; Osmanlıların üç yüz yıllık müttefikinden yediği bu “kazık” sonrası reelpolitik ile tanıştığı ve İngilizlerin yardımıyla topraklarını -bir süreliğine- temizleyebildiği; modern arkeolojinin, baraj ve sulama teknolojisinin, Süveyş Kanalı projesinin doğduğu; Mısır’da Osmanlı hakimiyetinin 1517’den sonra ilk kez, Memlük beylerine karşı Mehmed Ali Paşa’nın yükselişiyle sağlandığı bir süreç. Yazar, tarihçi Bainville, Academie française üyesiymiş ve Bonaparte üzerine biyografik eserleriyle tanınıyor.

  • Chiisme et politique au Moyen-Orient, Lawrence Louer, Editions Perrin, Aralık 2009, 180 s.

Ortadoğu’daki son büyük düello İran ve Suudi Arabistan arasındaydı – Zeytindalı Operasyonu’na dek. Aktörler kim olursa olsun, Fransa’nın dört köşesindeki her kitapçının en çok ilgi çeken bölüm, Ortadoğu jeopolitiğine dair kitapların olduğu kısım. Şaşmıyor. İran’ın Trumpolitika ve Suudilerle çatışması sebebiyle Şiilik üzerine kitaplar, raflarda daha da ön sıraları almış. Louer, bölge ve şiilik üzerine uzman, Sciences Po’da hoca.

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s